متضمّن اقوال‌اندرزى يا حكمت عاميانه هم باشد ؛ تأثيرات فارسى درى در متن نهايى رساله نمايان است . ( 4 ) . پتيت خوت ( ها ) - يعنى « توبه‌نامه » از گناهان موهومى كه بيانگر اعتقاد دينى است ؛ يكى در حدود / 1000 كلمه ، ديگرى توبهء موبد آتورپات مهر اسپندان ( سدهء 4 م ) - ولى شايد از پيروان او در عهد خسرو انوشيروان ( سدهء 6 م ) ، ديگر « پتيت ايرانيگ » ( - توبهء ايرانى ) حدود / 2200 كلمه ؛ و آخرى « پتيت وترتكان » ( - توبهء موت ) كه بالجمله از متون پازندى بوده باشند ؛ و تاواديا آنها را از مقولهء ادعيه و اذكار متضمّن اندرزهاى اخلاقى ياد كرده است « 1 » . ( 5 ) . ماتيگان هفت امشاسپند ، رساله‌اى در باب صفات امشاسپندان ( ح / 1000 ك ) - از جملهء متون پازندى كه در پى همان « پتيت خود » مذكور آمده ، جزو ملحقات « بوندهشن » هم بشمار است . II مبدأ و معاد ( شناسى ) از جمله دفترهاى اوستايى ، نسك چهارم ( - دامدات ) ، نسك 11 ( وشتى نسك ) ، نسك 13 ( اسپند نسك ) ، و نسك هفدهم ( - هوسپارم ) متضمّن مسائل مبدأ و معادى بوده است . پيشتر هم ، رسالهء زندى « ائوگمدائچا » پهلوى ياد شد ، كه بايد آن را جزو متون بوختارشناسى كهن بشمار آورد . ( 1 ) . دينكرد ، كه پيشتر ( I ، 1 ) ياد شد ، در تضاعيف « كتاب پنجم » ( بخش 1 و 2 ) ، خصوصا « كتاب هفتم » - كه مبتنى بر « سپند نسك » اوستايى است - در بخش‌هاى آغازى از « مبدأ » آفرينش و در بخش‌هاى پايانى از دورهاى قيامت و « معاد » سخن رفته است . ( 2 ) . بوندهشن ( - آفرينش آغازين / بنيادين ) كه گويا در اصل « زندآكاسيه » نام داشته ، يعنى آگاهىهاى مبتنى بر « زند » اوستايى يا - به قول وست - « شناخت سنّت » ( - حديث‌شناسى ) تأليف موبد فرنبغ‌دادگى / دادويه ( ن 2 س 3 ق ) - حدود / 13000 كلمه در دو نسخهء مشهور « ايرانى » و « هندى » مشتمل بر 22 بخش اصلى - كه چون بخش 9 خود شامل 19 بخش فرعى است - بر روىهم 40 عنوان مطلب دارد ؛ و نشان داده‌اند كه

--> ( 1 ) . Grundriss der Iranischen Philologie , b . II , pp . 109 - 110 / زبان و ادبيات پهلوى ، ص 179 - 180 .